هدف آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور

این آزمایشگاه وظیفه دارد کیفیت مواد اولیه و خوراک تولیدی یا همان محصول نهایی را بررسی نماید. همانطور که میدانید برای عرضه محصولات خوراک دام و طیور در بازار، باید استاندارد های محصول نهایی توسط واحد کنترل کیفیت و اداره استاندارد ایران مورد تایید قرار بگیرد. لذا راه اندازی آزمایشگاه کنترل کیفیت در کارخانجات خوراک دام و طیور میتواند از بروز خسارت های ناشی از محصول نامرغوب جلوگیری کند. 

در این مقاله سعی میشود تمام مراحل و آزمون های مورد نیاز برای خوراک دام و طیور مورد بررسی اجمالی قرار بگیرد.

آزمون های خوراک دام و طیور 

کنترل کیفیت مواد اولیه که ورودی کارخانه محسوب میشود اولین گام در کنترل کیفیت محصول نهایی می باشد.

آزمون مواد اولیه برای تولید خوراک دام و طیور شامل:

ذرت
سویا
گندم
جو
سبوس
پودر ماهی
پودر گوشت
مکمل‌های معدنی
مکمل‌های ویتامینی

محصول نهایی:

دان مرغ گوشتی
دان مرغ تخمگذار
دان بوقلمون
خوراک آبزیان
خوراک دام
 

بخش‌های اصلی آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور

معمولاً آزمایشگاه به چهار بخش تقسیم می‌شود:

1. بخش آنالیز فیزیکی
   آزمون‌ها:

• رطوبت
• اندازه ذرات
• چگالی
• وزن هکتولیتر
• یکنواختی خوراک

تجهیزات مورد نیاز برای آنالیز فیزیکی:

آون
ترازوی آزمایشگاهی
آسیاب آزمایشگاهی
الک شیکر
رطوبت سنج
دسیکاتور 

   2. بخش آنالیز شیمیایی

مهم‌ترین و پراهمیت ترین بخش آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور، آزمایش های آنالیز شیمیایی می باشد. در این بخش آزمون های زیر انجام میشوند:

آزمون‌های بخش آنالیز شیمیایی خوراک دام و طیور

اندازه گیری پروتئین خام
اندازی گیری چربی خام
اندازی گیری فیبر خام
اندازی گیری خاکستر
اندازی گیری کلسیم
اندازی گیری فسفر
اندازی گیری نمک

تجهیزات مورد نیاز در بخش آنالیز شیمیایی خوراک دام و طیور:

دستگاه کجلدال برای اندازه گیری پروتئین خام
دستگاه سوکسله برای اندازی گیری چربی
هات پلیت
هیتر بلاک
هود شیمیایی
pH متر
همزن مغناطیسی
ترازوی آزمایشگاهی
 

بخش آنالیز مایکوتوکسین ها 

آزمون‌ها:

اندازه گیری آفلاتوکسین
اندازه گیری اکراتوکسین
DON
ZEA
T2

تجهیزات مورد نیاز برای آنالیز مایکوتوکسین ها:

الایزا ریدر
الایزا واشر
میکروپیپت
سانتریفیوژ
یخچال آزمایشگاهی

و در آزمایشگاه‌های بزرگ‌تر:

HPLC
LC-MS/MS
 

بخش میکروبیولوژی در آزمایشگاه خوراک دام و طیور

آزمون‌ها:

سالمونلا
کلی فرم
E.coli
کپک و مخمر
تجهیزات:

انکوباتور
اتوکلاو
هود لامینار
کلنی کانتر
بن ماری
یخچال
 
مهم‌ترین آزمون‌های روزانه در آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور

در لیست زیر آزمون های پر تکرار که در اغلب آزمایشگاه های کنترل کیفیت خوراک دام و طیور مورد بررسی قرار میگیرند را مشاهده میکنید:

اندازه گیری رطوبت
اندازه گیری پروتئین
اندازه گیری چربی
اندازه گیری خاکستر
اندازه گیری فیبر
اندازه گیری کلسیم
اندازه گیری فسفر
اندازه گیری آفلاتوکسین
این 8 آزمون تقریباً ستون فقرات آزمایشگاه خوراک دام هستند که بصورت روزانه باید گزاشات آنها در سوابق تولید محصول درج گردد.

 
تجهیزات ضروری برای شروع و راه اندازی آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور

اگر یک کارخانه خوراک بخواهد آزمایشگاه پایه راه‌اندازی کند تا بصورت روزانه مجبور به ارسال نمونه ها به آزمایشگاه های معتمد اداره استاندارد نباشد باید تجهیزات آزمایشگاهی زیر را خریداری نماید:

• آون 55 لیتری
• ترازوی آزمایشگاهی با دقت حداقل یکصدم
• آسیاب آزمایشگاهی
• pH متر
• هات پلیت
• دستگاه کجلدال
• دستگاه سوکسله یا ست شیشه آلات آن به روش دستی
• دسیکاتور

برای سطح متوسط علاوه بر موارد بالا تجهیزات زیر مورد نیاز خواهد بود:

• انکوباتور
• اتوکلاو
• هود شیمیایی
• هود لامینار
• اسپکتروفتومتر UV-Vis
   
  برای سطح پیشرفته، علاوه بر تجهیزات فوق معمولاً به تجهیزات زیر نیاز خواهد شد:
• سیستم کروماتوگرافی مایع High Performance Liquid Chromatography (HPLC)
• الایزا ریدر
• دستگاه جذب اتمی
• NIR
• Near Infrared Spectroscopy (NIR)

مزایای خرید تجهیزات پیشرفته در آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور:

اندازه‌گیری پروتئین، رطوبت، چربی و فیبر  در کمتر از یک دقیقه و همچنین اندازه گیری ویتامین‌ها، مایکوتوکسین‌ها و اسیدهای آمینه توسط دستگاه HPLC 

مواد و ملزومات آزمایشگاهی پرمصرف در آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور

کاغذ صافی
بوته چینی
بالن ژوژه
نوک سمپلر
محیط کشت
اسید سولفوریک
سدیم هیدروکسید
معرف‌های کجلدال
کیت‌های الایزا
ستون‌های HPLC

 
استانداردهای مورد نیاز در کنترل کیفیت خوراک دام و طیور 

مدیران آزمایشگاه معمولاً با این استانداردها سروکار دارند:

• ISO
• Codex Alimentarius Commission
• AOAC International
• استانداردهای سازمان دامپزشکی
• استانداردهای ملی ایران
   
  
  

"راه‌اندازی آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور از صفر تا صد"

شرکت فرنام تشخیص وارد کننده و تامین کننده تجهیزات و ملزومات آزمایشگاهی، برای راه اندازی و یا تجهیز آزمایشگاه کنترل کیفیت خوراک دام و طیور بصورت تخصصی در کنار شما خواهد بود

• مشاوره طراحی آزمایشگاه
• تأمین تجهیزات
• تأمین مواد مصرفی
• نصب و راه‌اندازی
• آموزش اپراتور
• کالیبراسیون
• پشتیبانی
  
  

بسیاری از کارخانه‌ها نمی‌خواهند با 10 تأمین‌ کننده مختلف کار کنند؛ آن‌ها ترجیح می‌دهند یک شرکت همه نیازهای آزمایشگاه را پوشش دهد. فرنام تشخیص دقیقا همان شرکت معتمد خواهد بود